Ung thư cổ tử cung & những điều cần biết để phòng ngừa

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Bác sĩ Chuyên khoa II-Võ Thị Chí Thanh với trên 30 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Sản-Phụ khoa.

Viện Ung thư Quốc gia ước tính rằng vào năm 2021, có 14.480 trường hợp ung thư cổ tử cung xâm lấn mới và 4290 trường hợp tử vong (1). Ở phụ nữ, đây là bệnh ung thư phổ biến nhất ở 23 quốc gia và là nguyên nhân gây tử vong do ung thư hàng đầu ở 36 quốc gia (2).

Ung thư cổ tử cung là gì?

Cổ tử cung của chị em phụ nữ được bao phủ bởi một lớp mô mỏng – lớp mô này được tạo thành từ các tế bào lát tầng. Ung thư cổ tử cung là một bệnh lý ác tính phát sinh từ các tế bào bề mặt của cổ tử cung. Khi các tế bào này phát triển ồ ạt không theo phát triển sinh lý bình thường có thể gây ra ung thư cổ tử cung.

Virus HPV – virus gây u nhú lây truyền qua đường tình dục ở người đã được chứng minh có mối liên quan mật thiết với ung thư cổ tử cung, đặc biệt các chủng nguy cơ cao như HPV 16, HPV 18, … Khi phơi nhiễm với HPV, virus có thể tồn tại âm thầm nhiều năm trong cơ thể người và có thể gây ra ung thư cổ tử cung khi có yếu tố thuận lợi.

Ung thư cổ tử cung giai đoạn đầu có biểu hiện như thế nào?

Biểu hiện của ung thư CTC?

Ung thư cổ tử cung giai đoạn sớm có thể không có triệu chứng. Ung thư cổ tử cung thường phát triển âm ỉ trong một thời gian dài (mất khoảng vài năm). Trong thời gian này, các tế bào ở cổ tử cung sẽ biến đổi một cách bất thường do sự thay đổi môi trường âm đạo hoặc do nhiễm virus HPV. Khi đến giai đoạn muộn hơn có thể có các dấu hiệu như sau:

  • Chảy máu âm đạo bất thường

Đây là biểu hiện đặc trưng nhất ở giai đoạn đầu, gây ra do niêm mạc cổ tử cung biến đổi hoặc khối ung thư phát triển kích thước, xâm lấn sang các mô lân cận, tăng sinh các mạch máu mới, dễ vỡ, gây chảy máu.

Tình trạng chảy máu âm đạo bất thường xảy ra giữa kỳ kinh nguyệt, sau khi quan hệ tình dục, sau mãn kinh, sau khi đi vệ sinh hoặc sau khi khám phụ khoa. Mức độ chảy máu ở mỗi người là khác nhau, máu thường đỏ tươi, lượng ít – nhiều, tự ngưng nhưng sau đó lặp lại và tăng dần tần suất.

  • Dịch âm đạo bất thường

Dịch âm đạo (huyết trắng) tiết ra lúc đầu ít, sau tăng dần, có thể loãng hoặc nhầy, trắng đục hoặc xanh như mủ, hoặc lẫn màu hồng của máu, lâu ngày có mùi khó chịu,… là dấu hiệu cảnh báo ở giai đoạn đầu. Tuy nhiên, dấu hiệu huyết trắng bất thường cũng có thể là triệu chứng của các bệnh phụ khoa khác, để đảm bảo chẩn đoán nguyên nhân chính xác, bạn cần đến khám phụ khoa để được bác sĩ xác định.

  • Đau khi giao hợp

Tình trạng đau khi quan hệ tình dục là dấu hiệu quan trọng cảnh báo các tổn thương ở đường sinh dục, trong đó có ung thư cổ tử cung mà bạn cần phải lưu ý và tuyệt đối không được chủ quan hay bỏ qua.

Có nhiều nguyên nhân gây đau khi quan hệ tình dục, nếu như đột ngột mắc phải tình trạng này thì nên đi thăm khám sớm để có hướng điều trị phù hợp hoặc chẩn đoán phát hiện sớm ung thư cổ tử cung ngay từ giai đoạn đầu.

  • Đau vùng chậu, đau lưng dưới

Nếu bạn bị đau nhiều vùng thắt lưng, xương chậu, đặc biệt là vùng chậu, vùng lưng dưới cũng là triệu chứng cảnh báo của việc thay đổi ở cổ tử cung. Sự hình thành và phát triển của khối u trong cổ tử cung gây nhiều cản trở đến quá trình cung cấp oxy của tế bào. Vì vậy, khi có cơn đau âm ỉ, đôi khi là dữ dội vùng tiểu xương chậu, phụ nữ cần lưu ý thăm khám sớm.

  • Khó chịu khi đi tiểu

Khó chịu, gắt buốt, châm chích khi đi tiểu cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo. Nếu tần suất đi tiểu nhiều hơn, tiểu tiện mất kiểm soát, nước tiểu có màu, mùi bất thường, đặc biệt đi tiểu ra máu, bạn cần đi khám ngay tại các cơ sở y tế. Thông thường, các dấu hiệu ở đường tiết niệu xảy ra khi ung thư đã lan đến các mô lân cận.

  • Tiểu không kiểm soát

Khối u ở tử cung hoặc sự chèn ép của u có thể gây ảnh hưởng đáng kể đến chức năng của lưu thông ruột già và đường tiểu, từ đó làm thay đổi thói quen đại tiện – tiểu tiện của người bệnh. Người bệnh có thể bị rối loạn đại tiện như tiêu chảy, táo bón hoặc tiêu chảy xen kẽ táo bón,… hoặc gặp tình trạng tiểu không kiểm soát như đi tiểu thường xuyên, tiểu không tự chủ, tiểu buốt, tiểu gắt, dòng nước tiểu yếu, đôi lúc kèm máu…

Triệu chứng bất thường trong tiểu tiện rất nguy hiểm, vì nếu đúng là ung thư cổ tử cung thì có nghĩa các tế bào ung thư đã lan rộng ra các bộ phận khác, ngoài cổ tử cung.

  • Giảm cân không rõ nguyên nhân

Dù không đặc hiệu nhưng sụt cân là một trong những dấu hiệu mà người bệnh có thể gặp từ sớm, nguyên nhân bắt nguồn có thể liên quan cục bộ đến bất thường ở đường tiêu hóa, hoặc rối loạn toàn thân do bệnh ung thư gây ra. Nếu bị giảm cân đột ngột trong thời gian ngắn và/ hoặc giảm hơn 10% trọng lượng cơ thể nhưng không do bất kỳ nguyên nhân cụ thể nào, như chủ động thay đổi chế độ dinh dưỡng, luyện tập để giảm cân hoặc do căng thẳng, người bệnh nên chủ động đến bệnh viện thăm khám để kiểm tra tình trạng sức khoẻ.

  • Liên tục mệt mỏi

Hầu hết các loại ung thư đều gây ra tình trạng giảm cân, chán ăn, sụt cân. Ung thư cũng làm giảm số lượng tế bào hồng cầu khỏe mạnh và thay thế bằng các tế bào máu trắng để cố gắng chiến đấu với căn bệnh này. Điều này dẫn đến tình trạng thiếu máu, suy giảm miễn dịch,… làm cho phụ nữ cảm thấy liên tục mệt mỏi, thiếu năng lượng, suy nhược không cải thiện mặc dù đã nghỉ ngơi, điều chỉnh chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt và lối sống.

  • Sưng đau ở chân

Khi khối u ung thư phát triển lớn dần và lan rộng sẽ gây chèn ép dây thần kinh và làm tắc nghẽn máu không đến được tứ chi, gây sưng và đau chân, tình trạng đau có xu hướng liên tục và tăng nặng theo thời gian. Tuy nhiên, rất ít người nghĩ đây là biểu hiện báo động ung thư cổ tử cung nên khó để chẩn đoán và phát hiện kịp thời.

9 dấu hiệu cảnh báo ung thư cổ tử cung trên không đồng nghĩa với việc chắc chắn người bệnh đã bị ung thư. Tùy vào mức độ xâm lấn khối u đến cổ tử cung – mạch máu – thần kinh kế cận hoặc lan rộng ra toàn thân mà các triệu chứng ung thư cổ tử cung gây ra có thể xuất hiện đơn lẻ hoặc phối hợp trong 9 dấu hiệu kể trên.

Ung thư được phát hiện càng sớm, tỉ lệ điều trị khỏi càng cao. Nếu như có bất kỳ dấu hiệu đáng ngờ nào kể trên, bạn nên đến khám tại các cơ sở y tế càng sớm càng tốt.

Ai có nguy cơ cao mắc ung thư CTC?

Vi-rút HPV là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến ung thư cổ tử cung. Các yếu tố sau đây có thể làm tăng nguy cơ bị nhiễm vi-rút HPV:

  • Nhiều bạn tình
  • Bạn tình quan hệ tình dục với nhiều người khác.
  • Quan hệ tình dục ở tuổi vị thành niên (dưới 18 tuổi)
  • Cá nhân có tiền sử bị loạn sản cổ tử cung
  • Gia đình có tiền sử bị ung thư cổ tử cung
  • Hút thuốc
  • Bị mắc một số bệnh lây truyền qua đường tình dục (STIs), chẳng hạn như nhiễm chlamydia, lậu cầu…
  • Mắc các vấn đề về hệ thống miễn dịch
  • Con sinh ra có nguy cơ bị nhiễm HPV nếu người mẹ đã sử dụng thuốc diethylstilbestrol (DES- thuốc nội tiết tố dùng để ngăn ngừa sảy thai) trong khi mang thai.

Chẩn đoán ung thư cổ tử cung bằng cách nào?

Ung thư cổ tử cung thường được chẩn đoán khi xét nghiệm tế bào cổ tử cung phát hiện bất thường. Bên cạnh đó có thể đánh giá thêm bằng các xét nghiệm sàng lọc hoặc soi cổ tử cung. Bác sĩ có thể chỉ định nạo kênh cổ tử cung hoặc sinh thiết để chẩn đoán chính xác.

 Làm thế nào để phòng ngừa ung thư CTC?

Tỷ lệ sống sót 5 năm như sau:

  • Giai đoạn I: 80 đến 90%
  • Giai đoạn II: từ 60 đến 75%
  • Giai đoạn III: 30 đến 40%
  • Giai đoạn IV: 0 đến 15%

Gần 80% số lần tái phát xuất hiện trong vòng 2 năm.

Ung thư cổ tử cung là bệnh có thể chữa khỏi với tỷ lệ thành công tới hơn 90% nếu phát hiện ở giai đoạn sớm. Thậm chí, tỷ lệ có thể đạt tới gần 100% nếu như phát hiện ở giai đoạn tiền ung thư. Tuy nhiên, đa số các trường hợp được chẩn đoán ở giai đoạn muộn, không thể chữa khỏi. Ung thư cổ tử cung diễn tiến âm ỉ (từ 10-20 năm) khiến người bệnh rất khó phát hiện sớm, chưa kể ở giai đoạn đầu, hầu hết người bệnh không phát hiện mình đang mắc bệnh vì các biểu hiện ung thư khá mờ nhạt.

10 dấu hiệu ung thư cổ tử cung dễ nhận biết, chị em đừng bỏ qua - Đài phát thanh và truyền hình Nghệ An

Vậy nên tầm soát phát hiện ung thư cổ tử cung sớm là ưu tiên hàng đầu. Trong đó, sàng lọc ung thư cổ tử cung chính là “Chìa khóa” để phát hiện và đưa ra biện pháp điều trị hiệu quả. Đối với xét nghiệm Liqui nên làm hàng năm và xét nghiệm HPV nên làm 3 năm/lần. Với cơ sở vật chất hiện đại, bác sĩ chuyên khoa nhiều năm kinh nghiệm – Phòng khám đa khoa Chí Thanh tự hào luôn là lựa chọn ưu tiên hàng đầu khi các chị em phụ nữ cần thăm khám và tầm soát Ung thư cổ tử cung.

Đặt lịch dễ dàng và thuận tiện qua số Hotline 1900 272721 hoặc website https://pkdkchithanh.com/. Nếu cần tư vấn thêm thông tin chi tiết, vui lòng liên hệ số Hotline hoặc Zalo page và Fanpage phòng khám.

Để phòng ngừa và phát hiện điều trị bệnh sớm, chị em phụ nữ hãy chủ động đi khám và trang bị cho mình những kiến thức phòng bệnh để có 1 cuộc sống khỏe mạnh. Bên cạnh đó nên chủ động phòng tránh bằng cách tiêm ngừa virus HPV.

Tài liệu tham khảo:

  • National Cancer Institute: Cancer Stat Facts: Cervical Cancer. Truy cập ngày 21 tháng 6 năm 2022.
  • Sung H, Ferlay J, Siegel RL, et al: Global cancer statistics 2020: GLOBOCAN estimates of incidence and mortality worldwide for 36 cancers in 185 countries. CA Cancer J Clin 71 (3):209–249, 2021. doi: 10.3322/caac.21660 Epub 2021 Feb 4.
1900 27 27 21